Quản lý kho trong y tế: Trưởng khoa Dược đang dành bao nhiêu thời gian cho công việc thủ công?

Quản lý kho trong y tế: Trưởng khoa Dược đang dành bao nhiêu thời gian cho các công việc thủ công?

Ở bài trước, Bệnh viện thông minh (Smart Hospital) được nhìn như mô hình kết nối dữ liệu, con người, thiết bị và quy trình để hỗ trợ vận hành bệnh viện. Nhưng để hiểu bệnh viện thông minh một cách thực tế hơn, có thể bắt đầu từ một câu hỏi rất cụ thể: trong một ngày làm việc, Trưởng khoa Dược và đội ngũ dược đang dành bao nhiêu thời gian cho kiểm kê, đối chiếu, rà tồn kho, xử lý phiếu, kiểm tra hạn dùng và tổng hợp báo cáo?

Câu hỏi này không chỉ liên quan đến năng suất làm việc. Nó chạm đến một vấn đề sâu hơn: thời gian của Khoa Dược đang được dùng cho hoạt động chuyên môn và quản trị, hay đang bị tiêu hao bởi các tác vụ lặp lại nhằm làm cho dữ liệu trở nên đủ tin cậy?

Trong bệnh viện, Khoa Dược không chỉ là nơi quản lý thuốc trong kho. Theo chuẩn thực hành quốc tế, hoạt động dược bệnh viện bao gồm nhiều lớp công việc: quản trị thực hành, xây dựng chính sách sử dụng thuốc, tối ưu điều trị, mua sắm và quản lý tồn kho, chuẩn bị – đóng gói – dán nhãn thuốc, phân phối thuốc, theo dõi sử dụng thuốc và đánh giá hiệu quả của toàn bộ hệ thống sử dụng thuốc. ASHP xem các yếu tố này là những thành phần cốt lõi để bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả và hợp lý về chi phí trong bệnh viện.

Điều này cho thấy nếu thời gian của Khoa Dược bị kéo quá nhiều vào kiểm kê thủ công, rà soát số liệu và đối chiếu báo cáo, bệnh viện không chỉ mất thời gian thao tác. Bệnh viện đang mất một phần năng lực quản trị dược.

Quản lý kho trong y tế không nên vội kết luận bằng một con số chung 

Một sai sót dễ gặp khi viết về chủ đề này là cố gắng đưa ra một con số tuyệt đối, chẳng hạn “Trưởng khoa Dược mất bao nhiêu giờ mỗi ngày cho công việc thủ công”. Cách viết đó nghe có vẻ mạnh, nhưng dễ bị phản biện nếu không có khảo sát cụ thể tại từng bệnh viện.

Thực tế, thời gian dành cho tác vụ thủ công phụ thuộc vào nhiều yếu tố: quy mô bệnh viện, số lượng khoa phòng, danh mục thuốc, mức độ phân tán của kho – tủ thuốc – điểm sử dụng, số lượng nhân sự dược, hệ thống phần mềm hiện có, quy trình kiểm kê và yêu cầu báo cáo nội bộ.

Vì vậy, vấn đề không phải là áp một con số chung cho mọi bệnh viện. Vấn đề là bệnh viện có đang đo được phần thời gian bị tiêu hao bởi các thao tác lặp lại hay không.

Trong thực tế, thời gian thủ công của Khoa Dược thường phân tán ở nhiều tác vụ nhỏ nhưng lặp lại liên tục, chẳng hạn:

  • Kiểm kê tồn kho tại kho trung tâm, khoa phòng và các điểm lưu trữ thuốc.
  • Đối chiếu số lượng giữa phiếu, sổ, phần mềm và tồn thực tế.
  • Kiểm tra hạn dùng, số lô, thuốc cận date, thuốc tủ trực hoặc thuốc cấp cứu.

Những công việc này đều cần thiết. Nhưng nếu phần lớn thời gian của Khoa Dược được dùng để đi tìm, kiểm lại và hợp thức hóa dữ liệu sau thực tế, bệnh viện cần nhìn lại cách dữ liệu dược đang được tạo ra và luân chuyển.

Quản lý kho trong y tế: thủ công không sai, nhưng dữ liệu đến chậm sẽ làm tăng tải đối chiếu 

Cần nói rõ: thủ công không phải lúc nào cũng sai. Phiếu lĩnh, sổ ghi chép, chữ ký và kiểm kê định kỳ từng là cách bệnh viện duy trì kiểm soát trong nhiều năm. Trong một số bối cảnh, các công cụ này vẫn cần thiết để đảm bảo tính pháp lý và trách nhiệm.

Nhưng khi quy mô vận hành tăng lên, thuốc đi qua nhiều khoa phòng hơn, số lượng điểm lưu trữ nhiều hơn và yêu cầu truy xuất cao hơn, việc phụ thuộc quá nhiều vào ghi nhận thủ công sẽ làm dữ liệu đến chậm hơn thực tế.

Thời gian bị mất không chỉ nằm ở thao tác ghi chép. Nó nằm ở toàn bộ chuỗi kiểm tra lại: số liệu có khớp không, ai đã nhận, thuốc đã cấp chưa, thuốc còn ở khoa nào, thuốc đã dùng chưa, còn bao nhiêu, có hoàn trả không, báo cáo nào là bản đáng tin nhất.

Trong bối cảnh đó, Trưởng khoa Dược không chỉ quản lý thuốc. Họ phải quản lý cả độ tin cậy của dữ liệu thuốc.

Đây mới là phần tốn thời gian nhất nhưng ít được nhìn thấy. Một báo cáo tồn kho cuối kỳ có thể trông gọn gàng, nhưng phía sau nó là nhiều vòng kiểm kê, đối chiếu và xác minh. Một con số trên phần mềm có thể trông rõ ràng, nhưng nếu số liệu ở khoa phòng chưa được cập nhật kịp thời, Khoa Dược vẫn phải kiểm tra lại bằng nhiều kênh khác nhau.

Quản lý kho trong y tế và những tác vụ lặp lại đang lấy đi thời gian quản trị 

Ở cấp độ vận hành, các tác vụ thủ công trong quản lý dược thường không xuất hiện như một khối công việc lớn. Chúng xuất hiện thành nhiều việc nhỏ, lặp lại hằng ngày: kiểm lại số lượng, tìm phiếu, gọi xác nhận với khoa, rà hạn dùng, kiểm tra chênh lệch, cập nhật bảng Excel, ký nhận, tổng hợp báo cáo.

Mỗi việc có thể chỉ mất vài phút. Nhưng khi cộng lại theo ngày, theo tuần, theo nhiều khoa phòng, đó là một phần thời gian đáng kể.

Một nghiên cứu work-sampling về cách dược sĩ bệnh viện sử dụng thời gian ghi nhận rằng trong nhóm hoạt động không lâm sàng, các dược sĩ dành khoảng 91 phút cho việc di chuyển và 57 phút cho việc tìm kiếm thứ gì đó trong tổng thời gian quan sát. Nghiên cứu này không nói riêng về Trưởng khoa Dược, cũng không đại diện cho mọi bệnh viện, nhưng nó cho thấy một sự thật đáng chú ý: trong vận hành dược, có những phần thời gian bị tiêu hao không trực tiếp tạo ra giá trị chuyên môn.

Một nghiên cứu khác tại bệnh viện 1.460 giường, với danh mục 3.850 mặt hàng thuốc, đánh giá ứng dụng kiểm kê di động do dược sĩ phát triển. Sau triển khai, thời gian kiểm kê hằng tuần giảm 60,3%, tỷ lệ lỗi kiểm kê giảm 75,9%, và thời gian dành cho tác vụ thủ công giảm 67,4%, giúp tái phân bổ khoảng 3,2 giờ FTE mỗi tuần cho mỗi dược sĩ sang hoạt động lâm sàng. Dẫn chứng này không nên được dùng để suy ra mọi bệnh viện đều có mức tiết kiệm tương tự, nhưng nó cho thấy phần thời gian bị “khóa” trong kiểm kê và nhập liệu là có thể đo lường và cải thiện.

Điểm quan trọng không phải là công nghệ nào được dùng. Điểm quan trọng là: khi dữ liệu được ghi nhận gần hơn với thao tác vận hành, thời gian dành cho kiểm lại và sửa sai có thể giảm đáng kể. Đây cũng là lý do nhiều bệnh viện bắt đầu quan tâm đến kiểm kê vật tư y tế tự động như một hướng tiếp cận giúp giảm thao tác lặp lại và tăng độ tin cậy của dữ liệu tồn kho. 

Quản lý kho trong y tế: thời gian của Trưởng khoa Dược là nguồn lực quản trị 

Với Ban Giám đốc, thời gian của Trưởng khoa Dược không nên được nhìn như một chi phí nhân sự thông thường. Đó là một nguồn lực quản trị.

Nếu thời gian của lãnh đạo Khoa Dược bị kéo vào xử lý số liệu rời rạc, kiểm tra báo cáo, xác minh tồn kho và xử lý các sai lệch phát sinh sau thực tế, bệnh viện sẽ còn ít nguồn lực hơn cho những nhiệm vụ có giá trị cao hơn: tối ưu danh mục thuốc, giám sát sử dụng thuốc hợp lý, phân tích xu hướng tiêu thụ, phối hợp với khoa lâm sàng, kiểm soát thuốc nguy cơ cao, xây dựng chính sách sử dụng thuốc và tham mưu cho Ban Giám đốc.

FIP Basel Statements cũng nhìn thực hành dược bệnh viện theo toàn bộ quá trình sử dụng thuốc, từ mua sắm đến theo dõi, chứ không chỉ là quản lý tồn kho. Khi đặt trong cách nhìn này, thời gian bị tiêu hao vào tác vụ thủ công không chỉ là vấn đề hiệu suất. Nó là dấu hiệu cho thấy hệ thống dữ liệu dược có thể chưa đủ liên tục để hỗ trợ vai trò chuyên môn và quản trị của Khoa Dược.

Một hệ thống bệnh viện thông minh không nên chỉ hỏi “có phần mềm chưa”. Nó cần giúp bệnh viện nhìn thấy thời gian đang trôi vào đâu: bao nhiêu thời gian dành cho kiểm soát dữ liệu, bao nhiêu thời gian dành cho phân tích, và bao nhiêu thời gian dành cho các hoạt động có tác động trực tiếp đến an toàn người bệnh.

Quản lý kho trong y tế cần đo thời gian thủ công để nhìn thấy điểm nghẽn vận hành 

Bệnh viện không cần bắt đầu bằng một dự án lớn. Bước đầu tiên có thể là đo lại những tác vụ đang chiếm thời gian của Khoa Dược.

Để nhìn thấy rõ điểm nghẽn, bệnh viện có thể bắt đầu bằng một số câu hỏi đo lường rất thực tế:

  • Mỗi tuần, Khoa Dược mất bao lâu cho kiểm kê và đối chiếu?
  • Khi có chênh lệch số liệu, mất bao lâu để xác minh nguyên nhân?
  • Bao nhiêu thao tác vẫn cần ghi tay rồi nhập lại sau?
  • Dữ liệu tại khoa phòng được cập nhật theo thời điểm thực tế hay theo kỳ tổng hợp?
  • Trưởng khoa Dược

Những câu hỏi này không nhằm phủ nhận vai trò của con người hoặc quy trình hiện tại. Ngược lại, chúng giúp bệnh viện nhìn thấy phần việc nào nên tiếp tục do con người quyết định, phần việc nào cần được chuẩn hóa dữ liệu, và phần việc nào đang tiêu hao thời gian vì hệ thống chưa đủ kết nối.

Đây là điểm khác biệt giữa cải tiến vận hành và mua thêm công nghệ. Cải tiến vận hành bắt đầu từ việc đo đúng vấn đề. Nếu không đo được thời gian đang mất ở đâu, bệnh viện rất dễ đầu tư vào công cụ mới nhưng vẫn giữ nguyên cách vận hành cũ.

Quản lý kho trong y tế trong bệnh viện thông minh bắt đầu từ việc trả lại thời gian cho chuyên môn 

Trong quản lý dược, thời gian không chỉ là số giờ làm việc. Thời gian là khả năng phản ứng, khả năng kiểm soát và khả năng ra quyết định.

WHO nhận định thực hành dùng thuốc không an toàn và sai sót thuốc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn hại có thể phòng tránh trong hệ thống y tế; chi phí toàn cầu liên quan đến sai sót thuốc được ước tính khoảng 42 tỷ USD mỗi năm. Điều này cho thấy quản lý dược không thể chỉ là câu chuyện hậu cần. Đó là một phần của an toàn người bệnh.

Vì vậy, khi Khoa Dược dành quá nhiều thời gian cho các tác vụ thủ công, điều bệnh viện mất không chỉ là năng suất. Bệnh viện mất cơ hội dùng nguồn lực chuyên môn để quản trị an toàn thuốc tốt hơn.

Bệnh viện thông minh không chỉ giúp bệnh viện có thêm công nghệ, mà quan trọng hơn là giảm các thao tác lặp lại, tăng chất lượng dữ liệu và trả lại thời gian cho những vai trò chuyên môn. Với Khoa Dược, chuyển đổi số nên bắt đầu từ một phép đo rất thực tế: bao nhiêu thời gian đang được dùng để kiểm lại dữ liệu, và bao nhiêu thời gian còn lại cho quản trị dược, phối hợp lâm sàng và ra quyết định. Về dài hạn, mục tiêu không chỉ là kiểm kê nhanh hơn, mà là tiến tới mô hình quản lý y tế khép kín, nơi dữ liệu được ghi nhận xuyên suốt từ kho trung tâm, khoa phòng đến điểm sử dụng. 

Khi trả lời được câu hỏi đó, bệnh viện sẽ hiểu rõ hơn vì sao bệnh viện thông minh không phải là một khái niệm xa. Nó bắt đầu từ chính những giờ làm việc đang bị tiêu hao mỗi ngày trong các quy trình vận hành dược.