Hygienic AHU và AHU thông thường khác nhau thế nào?

Hygienic AHU và AHU thông thường: Khác nhau ở đâu?

 

Trong bệnh viện, AHU phục vụ khu hành chính và AHU sử dụng cho phòng mổ, phòng sạch hoặc khu vực kiểm soát môi trường không nhất thiết có cùng cấu hình.

 

Với các không gian thông thường, hệ thống AHU chủ yếu cần đáp ứng yêu cầu về thông gió, nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng không khí. Nhưng tại những khu vực yêu cầu kiểm soát môi trường cao hơn, thiết kế còn phải xem xét độ sạch không khí, chênh áp, độ kín, hệ thống lọc, khả năng vệ sinh và nguy cơ tích tụ chất bẩn bên trong thiết bị.

Đó là bối cảnh mà Hygienic AHU trở thành một lựa chọn cần được cân nhắc.

Tuy nhiên, Hygienic AHU không phải cấu hình bắt buộc cho toàn bộ bệnh viện. Điều quan trọng là xác định đúng yêu cầu của từng khu vực trước khi lựa chọn thiết bị.

Hygienic AHU là gì?

Hygienic AHU là hệ thống xử lý không khí được thiết kế cho những môi trường có yêu cầu cao hơn về vệ sinh, khả năng làm sạch và kiểm soát chất lượng không khí.

So với AHU thông thường, thiết kế Hygienic AHU thường cần xem xét thêm:

• độ kín của casing;
• vật liệu và bề mặt bên trong;
• khả năng vệ sinh;
• kiểm soát nước ngưng;
• cấu hình hệ thống lọc;
• khả năng tiếp cận để bảo trì;
• hạn chế các vị trí có nguy cơ tích tụ bụi hoặc chất bẩn.

Trong bệnh viện, Hygienic AHU có thể được cân nhắc cho phòng mổ, ICU, khoa Dược, khu tiệt khuẩn, phòng xét nghiệm và các khu vực sạch hoặc môi trường kiểm soát khác, tùy specification của từng dự án.

So sánh Hygienic AHU và AHU thông thường

Điểm quan trọng là AHU thông thường không phải lựa chọn “kém hơn”, còn Hygienic AHU cũng không mặc nhiên “tốt hơn”. Hai cấu hình đáp ứng những mức yêu cầu môi trường khác nhau.

Hygienic AHU khác AHU thông thường ở những điểm nào?

1. Thiết kế và vật liệu

Với AHU thông thường, lưu lượng gió, tải lạnh, kích thước và hiệu suất năng lượng thường là những thông số chính khi lựa chọn.

Đối với Hygienic AHU, phạm vi đánh giá rộng hơn.

Thiết kế cần xem xét các bề mặt tiếp xúc với luồng khí, độ kín của vỏ thiết bị, khả năng chống ăn mòn, khả năng vệ sinh và những khu vực có nguy cơ tích tụ bụi hoặc nước.

Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường kiểm soát, bởi yêu cầu vệ sinh không chỉ cần đạt tại thời điểm nghiệm thu mà phải có khả năng duy trì trong suốt quá trình vận hành.

ISO 14644-4:2022 cũng tiếp cận cleanroom theo vòng đời từ xác định yêu cầu, thiết kế, xây dựng, start-up đến duy trì hiệu suất.

Vì vậy, khi đánh giá AHU cho bệnh viện, câu hỏi không nên chỉ là: “AHU xử lý được bao nhiêu m³/h?” mà còn phải xem: “Thiết bị có phù hợp với yêu cầu vệ sinh và điều kiện vận hành của khu vực hay không?”

2. Hệ thống lọc không khí

Filtration là một trong những khác biệt dễ nhận thấy giữa AHU thông thường và Hygienic AHU.

Tùy yêu cầu dự án, hệ thống có thể sử dụng nhiều cấp lọc và bổ sung HEPA tại những khu vực cần kiểm soát nồng độ hạt ở mức cao.

Tuy nhiên:

Có HEPA không đồng nghĩa với việc một khu vực tự động trở thành phòng sạch.

ISO 14644-1 phân loại độ sạch dựa trên nồng độ hạt trong không khí tại các kích thước xác định. Khả năng đạt và duy trì điều kiện môi trường còn phụ thuộc vào:

• lưu lượng và phân phối khí;
• độ kín của phòng;
• chênh áp;
• vị trí cấp và hồi khí;
• nguồn phát sinh hạt;
• số người và hoạt động trong phòng;
• trạng thái vận hành của hệ thống.

Do đó, cấp lọc phải được lựa chọn từ yêu cầu môi trường, thay vì xem HEPA như một cấu hình mặc định cho mọi khu vực bệnh viện.

3. Độ kín và kiểm soát nhiễm bẩn

Trong khu vực điều hòa thông thường, AHU chủ yếu duy trì điều kiện tiện nghi và chất lượng không khí phù hợp.

Đối với môi trường kiểm soát, yêu cầu chặt chẽ hơn.

Không chỉ AHU mà casing, ductwork, các điểm kết nối, cửa phòng, kết cấu bao che và tổ chức luồng khí đều có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì điều kiện môi trường.

NF S 90-351 cũng tiếp cận kiểm soát nhiễm bẩn không khí tại cơ sở y tế trong phạm vi tổng thể từ thiết kế, xây dựng đến vận hành, bảo trì và kiểm soát hệ thống xử lý không khí.

Vì vậy, Hygienic AHU nên được xem là một thành phần của hệ thống Hygienic Air, thay vì một thiết bị hoạt động độc lập.

4. Khả năng vệ sinh và bảo trì

Bụi, độ ẩm và nước ngưng có thể xuất hiện tại nhiều vị trí bên trong AHU trong quá trình vận hành.

Do đó, với những khu vực yêu cầu vệ sinh cao, khả năng tiếp cận và làm sạch thiết bị cần được tính ngay từ giai đoạn thiết kế.

Một số vị trí cần lưu ý gồm:

• coil;
• drain pan;
• filter section;
• bề mặt bên trong casing;
• cửa access;
• sealing và các điểm nối;
• khu vực có nguy cơ đọng nước.

Thiết bị khó tiếp cận hoặc khó vệ sinh có thể gây khó khăn cho quá trình bảo trì lâu dài, ngay cả khi cấu hình ban đầu đáp ứng yêu cầu dự án.

Với Hygienic AHU, cleanability là một tiêu chí thiết kế, không phải vấn đề chỉ được xử lý sau khi lắp đặt.

Hygienic AHU có phải chỉ là AHU thông thường gắn thêm HEPA?

HEPA chủ yếu giải quyết một phần của bài toán: lọc hạt trong luồng không khí.

Trong khi đó, Hygienic AHU còn phải xem xét nhiều yếu tố khác như:

• casing và độ kín;
• vật liệu và bề mặt bên trong;
• filter section;
• coil;
• drain pan;
• kiểm soát nước ngưng;
• sealing;
• khả năng vệ sinh;
• maintenance access.

Do đó:

AHU thông thường + HEPA không mặc nhiên trở thành Hygienic AHU.

Nếu cấu tạo thiết bị và thiết kế tổng thể của hệ thống chưa đáp ứng yêu cầu vệ sinh của khu vực, việc bổ sung HEPA đơn thuần chưa giải quyết toàn bộ bài toán kiểm soát môi trường.

Khi nào bệnh viện nên cân nhắc Hygienic AHU?

Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “nên chọn model AHU nào?”, dự án nên xác định trước mức điều kiện môi trường cần duy trì.

Hygienic AHU có thể được cân nhắc khi khu vực:

• yêu cầu kiểm soát độ sạch cao;
• có specification về nồng độ hạt;
• cần duy trì chênh áp giữa các không gian;
• có yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh và bảo trì;
• cần hạn chế tích tụ bụi hoặc nước ngưng;
• có yêu cầu cụ thể về vật liệu hoặc độ kín;
• cần duy trì điều kiện môi trường ổn định trong vận hành.

Ngược lại, việc sử dụng Hygienic AHU cho tất cả các khu vực có thể làm tăng CAPEX mà không tạo thêm giá trị tương ứng.

Do đó, cấu hình AHU nên được xác định theo chức năng và mức kiểm soát môi trường thực tế của từng khu vực.

5 câu hỏi cần trả lời trước khi lựa chọn AHU cho bệnh viện

1. AHU phục vụ khu vực nào?

Phòng mổ, ICU, phòng sạch, khoa Dược và khu hành chính có mục tiêu kiểm soát môi trường khác nhau.

2. Điều kiện môi trường cần duy trì là gì?

Cần xác định yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp, lưu lượng, số lần trao đổi không khí và độ sạch.

3. Hệ thống cần mức filtration nào?

Không nên mặc định tất cả khu vực bệnh viện đều cần cùng một cấp lọc hoặc HEPA.

4. Thiết bị có phù hợp để vệ sinh và bảo trì lâu dài không?

Khả năng tiếp cận filter, coil, drain pan và bề mặt bên trong ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành.

5. Dự án đang áp dụng tiêu chuẩn và specification nào?

Tiêu chuẩn áp dụng phải là cơ sở để xác định cấu hình AHU, thay vì lựa chọn thiết bị chỉ dựa trên công suất hoặc catalogue.

Quy trình lựa chọn Hygienic AHU nên bắt đầu từ đâu?

Một quy trình lựa chọn hợp lý có thể bắt đầu theo trình tự:

Khu vực sử dụng → Yêu cầu môi trường → Độ sạch & chênh áp → Airflow → Filtration → Yêu cầu vệ sinh → Cấu hình AHU

Cách tiếp cận này giúp hạn chế hai tình huống:

• đầu tư cấu hình cao hơn mức cần thiết;
• lựa chọn AHU chưa đáp ứng yêu cầu của khu vực môi trường kiểm soát.

Với hệ thống không khí sạch bệnh viện, AHU cũng cần được đánh giá cùng:

AHU → Hệ thống lọc → Ductwork → Airflow → Pressure control → Kết cấu phòng → Monitoring

Điều này giúp thiết kế được xây dựng từ yêu cầu môi trường của toàn hệ thống, thay vì bắt đầu từ một model AHU cụ thể.

 

Kết luận

Điểm khác biệt giữa Hygienic AHU và AHU thông thường không nằm ở một bộ lọc hoặc một thông số riêng lẻ.

Sự khác biệt nằm ở cách thiết bị được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu về độ sạch, độ kín, vệ sinh, filtration, bảo trì và khả năng duy trì điều kiện môi trường.

Vì vậy, trước khi xác định model hoặc cấu hình AHU, dự án nên bắt đầu từ ba câu hỏi:

- Khu vực cần kiểm soát điều gì?
- Mức kiểm soát cần đạt là bao nhiêu?
- Điều kiện đó sẽ được duy trì như thế nào trong vận hành?

Từ các yêu cầu này, đội ngũ thiết kế mới xác định cấu hình Hygienic AHU và các thành phần liên quan phù hợp.

 

SAGOMED cung cấp giải pháp hệ thống khí sạch cho bệnh viện, từ đánh giá yêu cầu khu vực, thiết kế hệ thống đến lựa chọn cấu hình Hygienic AHU phù hợp với từng dự án.

Liên hệ SAGOMED để trao đổi yêu cầu kỹ thuật và phương án triển khai!

Câu hỏi thường gặp về Hygienic AHU

Hygienic AHU có bắt buộc cho mọi khu vực bệnh viện không?

Không. Việc lựa chọn cần dựa trên chức năng phòng, yêu cầu môi trường và specification của từng dự án.

AHU có HEPA có phải Hygienic AHU không?

Không mặc nhiên. HEPA chỉ là một phần của hệ thống lọc. Độ kín, vật liệu, khả năng vệ sinh, kiểm soát nước ngưng và maintenance access cũng cần được xem xét.

Hygienic AHU thường được sử dụng ở đâu?

Tùy dự án, thiết bị có thể được cân nhắc tại phòng mổ, ICU, khoa Dược, khu tiệt khuẩn, phòng xét nghiệm và các khu vực sạch hoặc môi trường kiểm soát.

Tiêu chuẩn nào liên quan đến hệ thống không khí sạch?

Bài viết tham chiếu bộ tiêu chuẩn ISO 14644 về cleanroom và clean zone cùng NF S 90-351 về kiểm soát nhiễm bẩn không khí trong các khu vực môi trường kiểm soát tại cơ sở y tế.

Tài liệu tham khảo

• ISO 14644-1:2015 – Cleanrooms and associated controlled environments — Part 1: Classification of air cleanliness by particle concentration.
• ISO 14644-2:2015 – Monitoring to provide evidence of cleanroom performance related to air cleanliness by particle concentration.
• ISO 14644-3:2019 – Test methods for cleanrooms and clean zones.
• ISO 14644-4:2022 – Design, construction and start-up of cleanrooms and associated controlled environments.
• NF S 90-351:2013 – Health care institutions — Controlled environment areas — Requirements for airborne contamination control.